Gdzie jest miejsce dostawy towarów instalowanych lub montowanych

Tomasz Krywan

Autor: Tomasz Krywan

Dodano: 4 lipca 2018
brudne ręce z kluczem

Gdzie jest miejsce dostawy towarów instalowanych lub montowanych

Opodatkowaniu VAT w Polsce podlegają między innymi odpłatne dostawy towarów dokonane na terytorium Polski. To zaś, gdzie znajduje się miejsce dostaw towarów, wynika z przepisów ustawy o VAT. Przepisy te przewidują szczególny sposób ustalania miejsca dostaw towarów, które są przez dostawcę bądź firmę działającą na jego rzecz instalowane lub montowane (z próbnym uruchomieniem lub bez niego). Sprawdź, kto ma obowiązek rozliczać takie czynności.

Trzeba pamiętać, że miejscem świadczenia (opodatkowania) takich dostaw jest kraj, w którym towary te są instalowane lub montowane (art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT). Brzmienie tego przepisu powoduje, że jeżeli montaż lub instalacja dostarczanych towarów odbywa się na terytorium innego państwa niż terytorium państwa dostawcy, dostawę taką traktuje się jako dokonaną na terytorium tego innego państwa (w którym odbywa się instalacja lub montaż). W przypadku, gdy montaż lub instalacja mają miejsce w Polsce, miejsce dostaw towarów znajduje się na terytorium Polski, a więc podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce.

Miejsce świadczenia zakupu maszyny z montażem

Przykład

Polska firma nabyła od firmy francuskiej maszynę drukarską wraz z montażem w siedzibie polskiej firmy. Na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT miejsce dostawy tej maszyny znajduje się na terytorium kraju, a więc dostawa ta podlega opodatkowaniu VAT w Polsce (przy czym na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT do rozliczenia podatku od towarów i usług z tytułu tej dostawy jest zapewne polska firma).

Natomiast w przypadku, gdy montaż lub instalacja mają miejsce poza Polską, miejsce dokonania dostaw towarów znajduje się poza terytorium Polski. Dostawy takie nie podlegają zatem opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce (zob. przykładowo interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 17 marca 2016 r. nr ILPP4/4512-1-18/16-4/JN).

Dostawa towaru z montażem

Przykład

Polski podatnik dokonał dostaw altan wraz z montażem na terytorium Niemiec. Na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT miejsce dostawy tych altan znajduje się poza terytorium kraju, a więc dostawy te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce, lecz w Niemczech (przy czym na podstawie niemieckiego odpowiednika art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT do rozliczenia niemieckiego podatku VAT może być nabywca).

 

Proste czynności umożliwiające funkcjonowanie towaru

Szczególny sposób ustalania miejsca dokonania dostaw towarów, o którym mowa w art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, nie ma zastosowania, jeżeli instalacja lub montaż polega na wykonaniu prostych czynności umożliwiających funkcjonowanie montowanego lub instalowanego towaru. W takich przypadkach miejscem dokonania dostaw towarów jest miejsce rozpoczęcia wysyłki lub transportu do nabywcy.

Przepisy nie definiują pojęcia prostych czynności umożliwiających funkcjonowanie montowanego lub instalowanego towaru. Zważywszy, że słownik języka polskiego definiuje słowo „prosty” jako «łatwy do wykonania lub zrozumienia», za proste czynności umożliwiające funkcjonowanie montowanego lub instalowanego towaru należy według mnie uznać czynności, które nie wymagają posiadania specjalistycznej wiedzy, umiejętności lub narzędzi oraz nie wymagają dużego wkładu pracy.

Potwierdzają to w udzielanych wyjaśnieniach organy podatkowe. Jak czytamy w interpretacji indywidualnej dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 7 grudnia 2012 r. (nr ILPP4/443-397/12-2/EWW), „(…) Przepisy ustawy nie definiują pojęcia prostych czynności umożliwiających funkcjonowanie montowanego lub instalowanego towaru. Wobec tego przyjęto, że prostymi czynnościami umożliwiającymi funkcjonowanie montowanego lub instalowanego towaru są czynności, których wykonanie nie wymaga posiadania specjalistycznej wiedzy, posiadania specjalistycznych narzędzi oraz cechuje się niską pracochłonnością”.

Z kolei w interpretacji indywidualnej dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14 czerwca 2017 r. (nr 0114-KDIP1-2.4012.63.2017.1.KT) czytamy, że „(…) Do instalacji lub montażu nie zalicza się prostych czynności umożliwiających funkcjonowanie montowanego lub instalowanego towaru zgodnie z jego przeznaczeniem. Zdaniem organu, przez proste czynności należy rozumieć takie działania umożliwiające funkcjonowanie danego towaru/ sprzętu, które potencjalny nabywca mógłby wykonać we własnym zakresie, np. korzystając z załączonej instrukcji. Dlatego też, za montaż lub instalację w rozumieniu przepisu art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy należy uznać te czynności, które wymagają specjalistycznej wiedzy i umiejętności znanych przede wszystkim dostawcy montowanego lub instalowanego towaru/ sprzętu”.

Proste czynności montażowe

Przykład

Polska firma sprzedała firmie czeskiej fotele biurowe wraz z ich montażem w czeskiej siedzibie nabywcy. W takim przypadku montaż ma charakter prostych czynności umożliwiających funkcjonowanie foteli, a więc art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT nie ma zastosowania. Na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT miejsce dokonania dostaw foteli znajduje się w tej sytuacji na terytorium Polski, tj. w miejscu rozpoczęcia ich transportu do nabywcy. Dostawa foteli, o której mowa, podlega zatem opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce (jako dostawa krajowa lub jako wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów).

 

Przemieszczenie montowanych lub instalowanych towarów do innego państwa UE

Jedną z czynności podlegających w Polsce opodatkowaniu VAT jest wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT). Do wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów dochodzi przy tym nie tylko na skutek dostaw towarów wywożonych z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju (art. 13 ust. 1 ustawy o VAT; są to najczęściej spotykane wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów), ale również na skutek przemieszczania przez podatnika lub na jego rzecz towarów należących do przedsiębiorstwa podatnika z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, które to towary zostały przez tego podatnika na terytorium kraju w ramach prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa wytworzone, wydobyte, nabyte, w tym również w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, albo sprowadzone na terytorium kraju w ramach importu towarów, jeżeli mają służyć działalności gospodarczej podatnika (zob. art. 13 ust. 3 ustawy o VAT).

Warunki te są spełnione, między innymi, w przypadkach, gdy dostarczane towary są przemieszczane do innego państwa członkowskiego w celu ich montażu lub instalacji na miejscu. Mimo to w przypadkach takich nie dochodzi do wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów. Na podstawie art. 13 ust. 4 pkt 1 ustawy o VAT przemieszczeń takich towarów pomiędzy państwami członkowskimi nie uznaje się bowiem za wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów.

 

Towary instalowane lub montowane poza UE

Przyjmuje się, że art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT ma zastosowanie również w przypadku dostaw towarów, które są instalowane lub montowane poza Unią Europejską. W efekcie w takich przypadkach nie dochodzi do podlegającego opodatkowaniu podatkiem od VAT w Polsce eksportu towarów, lecz do niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem w Polsce dostaw towarów poza terytorium kraju.

Potwierdzają to zarówno organy podatkowe (zob. przykładowo interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 3 kwietnia 2008 r., nr ITPP2/443-8/08/RS) jak i sądy administracyjne. Jak czytamy w wyroku WSA w Krakowie z 6 maja 2011 r. (sygn. akt I SA/Kr 1973/10) „(…) W sytuacji przemieszczenia towarów w przypadku, gdy towary są instalowane bądź montowane na terytorium państwa innego niż terytorium kraju, miejsce montażu lub instalacji determinuje miejsce dostawy (miejsce opodatkowania) i z tego oczywistego powodu takie przemieszczenie nie może być uznane za eksport towarów opodatkowany według polskiej ustawy”.

Wywóz towaru poza UE

Przykład

Polski podatnik dokonał dostawy urządzenia wraz z montażem na Białorusi. W takim przypadku nie dochodzi do podlegającego opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce eksportu towarów. Miejsce dokonania dostawy tego urządzenia znajduje się na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT na terytorium Białorusi. W konsekwencji jest to dostawa towarów poza terytorium kraju (a więc niepodlegająca opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce).

VA

Podstawa prawna:

Art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.).

Autor: Tomasz Krywan

Tomasz Krywan

Autor: Tomasz Krywan

Tomasz Krywan - ekspert Portalu FK i doradca podatkowy, specjalista od podatku VAT. Stały współpracownik największych redakcji podatkowych w Polsce - w ciągu ostatnich lat na łamach publikacji podatkowych opracował kilkanaście tysięcy odpowiedzi na pytania podatników oraz kilkaset artykułów i komentarzy. Autor komentarza do ustawy o VAT.
wiper-pixel