11 ważnych problemów w stosowaniu kodów GTU

Dodano: 2 grudnia 2020
problemy z kodami GTU

11 ważnych problemów w stosowaniu kodów GTU

Trzeba pamiętać, że kody GTU to klasyfikacja grupy towarowej bezpośrednio powiązana z nowym JPK. Określają one przynależność sprzedawanych dóbr i świadczonych usług do jednej z trzynastu grup towarowo-usługowych. Klasyfikacja kodów GTU obejmuje oznaczenia od 1 do 13. Kody od 1 do 10 określają towary, a od 11 do 13 – usługi. Wprowadzono także inne nieznane wcześniej oznaczenia. I choć są to dodatkowe elementy – to jest z nimi w praktyce najwięcej problemów.

1. Czy rozliczając komis samochodowy, należy stosować kody GTU

Problem:Czy komis samochodowy sprzedający auta osobowe na fakturę VAT marża i fakturę VAT, ma obowiązek wykazywać w pliku JPK VAT kod GTU 07? Komis samochodowy zajmuje się także wynajmem aut. Czy ten wynajem jest objęty GTU? Jeśli tak, to jakim numerem?

Rozwiązanie:Tak, kodem GTU07 oznacza się m.in. dostawę samochodów osobowych. Podatnik powinien oznaczać w ewidencji VAT wpisy dokonywane na podstawie faktur sprzedaży. Bez znaczenia jest to, czy ta dostawa jest opodatkowana w procedurze VAT marża czy na zasadzie ogólnej. Przy procedurze VAT marża podatnik obowiązany jest dokonywać dodatkowego oznaczenie MR_T.

Wynajmu samochodów nie oznaczamy kodem GTU (rozporządzenie nie przewiduje kodu na wynajem aut). Nie podlega to pod oznaczanie kodem GTU_13. MF w wyjaśnieniach pisze: „(...) Zatem ze wszystkich usług mieszczących się w Sekcji H PKWiU 2015 r. w grupowaniach 49.4 i 52.1 oznaczeniu podlegają tylko usługi transportowe i usługi gospodarki magazynowej.

Podstawa prawna:

  • § 10 ust. 3 rozporządzenia ministra finansów, inwestycji i rozwoju z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. poz. 1988 ze zm.).

2. Jak na nowych zasadach ujmować w rejestrze faktury na osoby prywatne

Problem:Spółka jawna dokonuje sprzedaży na rzecz prowadzących działalność gospodarczą oraz na rzecz osób prywatnych. Przy czym sprzedaż dla firm jest dokumentowana fakturą VAT, natomiast dla osób prywatnych wystawiane są faktury VAT (następnie fiskalizowane na drukarce fiskalnej) lub paragony (zamykane na koniec dnia w zbiorczej sprzedaży detalicznej). Do ewidencji VAT wprowadzano w osobnym rejestrze faktury VAT dla prowadzących działalność gospodarczą oraz w drugim rejestrze dobowe raporty fiskalne. Faktury na osoby prywatne nie są ujmowane w rejestrze. Po zmianie od 1 października 2020 r. zastanawiamy się, jak ujmować faktury na osoby prywatne. Mają być ujęte w osobnym rejestrze z oznaczeniem FP, ale w jaki sposób wprowadzać dane tych klientów? Czy to muszą być dokładnie te dane co na fakturze (np. Jan Kowalski 00-952 Warszawa, ul. Wesoła 2/4), czy zamiast tych danych należy pisać „BRAK”? Co z korektami do tych faktur czy paragonów? Dotychczas korekty sprzedaży detalicznej (czyli korekty do wystawionej faktury na osobę prywatną) oraz korekty do paragonów (zamykane na koniec dnia w zbiorczej korekcie sprzedaży detalicznej) były wprowadzane w osobnym rejestrze „Korekty sprzedaży detalicznej”. Czy korekty te mają mieć oznaczenie RO jak sprzedaż? Myślimy, że nie można tu stosować oznaczenia FP, gdyż nie byłyby wówczas brane pod uwagę do rozliczenia deklaracji, a one zdecydowanie obniżają podstawę opodatkowania. Ale zastanawia nas symbol RO – czy tu trzeba to wprowadzać?

Rozwiązanie: Od 1 października 2020 r. faktury dokumentujące sprzedaż zaewidencjonowaną również przy zastosowaniu kasy rejestrującej muszą być – ze względu na brzmienie art. 109 ust. 3d ustawy o VAT – zawsze wykazywane w ewidencji VAT, a w konsekwencji w nowym pliku JPK_VAT. Czynić to należy z oznaczeniem FP, przyjmując, że wartość sprzedaży i kwota podatku z tytułu dokumentowanej nimi sprzedaży została wykazana w raporcie dobowym i miesięcznym z kasy rejestrującej.

Z przepisów ani wyjaśnień Ministerstwa Finansów nie wynika przy tym, aby w przypadku takich faktur wystawianych dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej w ewidencji VAT i w nowym pliku JPK_VAT nie trzeba było wykazywać faktycznych danych nabywców. A zatem wykazując przedmiotowe faktury w ewidencji VAT i w nowym pliku JPK_VAT, wskazywać należy te dane (czyli dane nabywców wskazane na tych fakturach), a nie słowo „BRAK” (słowo „BRAK” należy według mnie wpisywać tylko w polu „NrKontrahenta”).

Z jednej z odpowiedzi Ministerstwa Finansów na pytania dotyczące nowego pliku JPK_VAT wynika, iż istnieją dwa sposoby prezentowania w nowym pliku JPK_VAT faktur korygujących wystawianych do faktur, które zostały wykazane z oznaczeniem FP, tj.:

1. „prezentowanie faktury korygującej ze znacznikiem »FP«. Należy pamiętać, że faktury oznaczane »FP« nie są brane pod uwagę do sum kontrolnych ewidencji. W takim przypadku kwota korekty, która wynika z takiej faktury (na plus lub na minus) musi być uwzględniana, np. w wierszu dotyczącym wpisu raportu z kasy fiskalnej – odpowiednio powiększonym lub pomniejszonym. W przypadku korekt na plus różnica może też być dodatkowo zaewidencjonowana na kasie fiskalnej i w ten sposób uwzględniona w pliku”,

2. „prezentowanie faktury korygującej bez znacznika »FP«. W takim przypadku kwota korekty, która wynika z takiej faktury (na plus lub na minus) nie może być uwzględniana w innym wierszu, np. dotyczącym wpisu raportu z kasy fiskalnej, który nie jest wówczas powiększany lub pomniejszany. Sposób ten jest wykluczony w przypadku korekt na plus, jeśli są one dodatkowo zaewidencjonowane na kasie fiskalnej i w ten sposób uwzględnione”.

A zatem w zakresie korekt dotyczących faktur wykazanych z oznaczeniem FP macie Państwo do wyboru jeden z tych sposobów. Przy czym w przypadku pierwszego z tych sposobów najbezpieczniej kwotę korekty uwzględnić w oznaczonym symbolem RO wpisie dotyczącym sprzedaży z kas rejestrujących (bez wykazywania odrębnego wpisu dotyczącego kwoty korekty, gdyż nie jest jasne, czy taki wpis powinien być oznaczony symbolem RO).

Podobnie ma się według mnie rzecz w przypadku korekt paragonów. Kwoty takich korekt najbezpieczniej według mnie uwzględniać w oznaczonym symbolem RO wpisie dotyczącym sprzedaży z kas rejestrujących (bez wykazywania odrębnego wpisu dotyczącego kwoty korekty, gdyż nie jest jasne, czy taki wpis powinien być oznaczony symbolem RO).

Podstawa prawna:

  • Art. 109 ust. 3d ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 106 ze zm.).
  • § 10 ust. 3 rozporządzenia ministra finansów, inwestycji i rozwoju z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. poz. 1988 ze zm.).

3. Sprawdź, czy sprzedaż telefonów pracownikom należy oznaczyć kodem GTU

Problem:Planujemy w październiku 2020 roku sprzedać naszym pracownikom używane przez nich telefony komórkowe – w tym smartfony. Czy musimy do tej sprzedaży zastosować oznaczenie GTU_06 do nowego JPK_VAT?

Rozwiązanie:Sprzedaż smartfonów będzie się mieściła w kodzie GTU_06. Jednakże w ewidencji JPK kody GTU powinniśmy wykazać dla transakcji dokumentowanych fakturami (w tym fakturami do paragonów). Natomiast zbiorcze informacje o sprzedaży nieudokumentowanej fakturami (w sytuacji gdy korzystamy ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania transakcji na kasie fiskalnej), zgodnie z wyjaśnieniami MF, nie wymagają kodu GTU.

Od października weszły w życie przepisy rozporządzenia ministra finansów, inwestycji i rozwoju z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2019 r. poz. 1988 ze zm.). Zgodnie z paragrafem 10 ust. 3 rozporządzenia wybrane towary i usługi należy oznakować w ewidencji dodatkowymi kodami (GTU). Kod GTU 06 jest właściwy m.in. dla transakcji z poz. 63 załącznika nr 15 do ustawy o VAT.

63

ex 26.30.22.0

Telefony dla sieci komórkowych lub dla innych sieci bezprzewodowych – wyłącznie telefony komórkowe, w tym smartfon

Tym samym transakcja ta powinna być oznaczona w ewidencji dodatkowym kodem GTU 06. Jednakże w pytaniu mowa o sprzedaży na rzecz pracowników. Zakładam, że są to osoby nieprowadzące działalności gospodarczej. Sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej powinna zostać zarejestrowana na kasie fiskalnej – obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących wynika z art. 111 ust. 1 ustawy VAT.

Zgodnie z tym przepisem podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących. Od tego obowiązku ustawodawca przewidział wyjątki, które zostały określone w rozporządzeniu w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących. Niniejsze zwolnienia obowiązują do 31 grudnia 2021 r. I tak w myśl § 4 ust. 1 pkt 1 lit. i rozporządzenia w sprawie kas zwolnień tych nie stosuje się w przypadku: sprzętu radiowego, telewizyjnego i telekomunikacyjnego z wyłączeniem lamp elektronowych i innych elementów elektronicznych oraz części do aparatów i urządzeń do operowania dźwiękiem i obrazem, anten (PKWiU ex 26 i ex 27.90).

Przy czym ustęp 2 wskazuje, iż przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do dostawy towarów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b-1, będącej dostawą towarów, o której mowa w poz. 34 załącznika do rozporządzenia. Załącznik do ww. rozporządzenia w pozycji 34 wymienia między innymi dostawę towarów i świadczenie usług przez podatnika na rzecz jego pracowników. Wobec powyższego sprzedaż telefonów pracownikom jest zwolniona z obowiązku ewidencjonowania na kasie fiskalnej.

Potwierdza to między innymi pismo z 19 grudnia 2019 r. dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr 0114-KDIP1-3.4012.607.2019.1.JG oraz pismo z 17 października 2019 r. dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr 0114-KDIP1-3.4012.447.2019.1.JG. Warto ponadto wskazać, że w nowym rozporządzeniu w sprawie kas nie ma wyłączenia możliwości korzystania ze zwolnienia przez podatników, którzy rozpoczęli ewidencjonowanie sprzedaży na rzecz pracowników przed wejściem w życie tych przepisów. Tym samym w przedstawionej sytuacji, nawet jeśli wcześniej zaewidencjonowano taką sprzedaż na kasie fiskalnej, podatnik może zrezygnować z ewidencjonowania za pomocą kasy rejestrującej dostawy towarów na rzecz jego pracowników.

Zatem jeśli taka sprzedaż zostanie przez Państwa udokumentowana fakturą, wówczas należy w ewidencji JPK ująć transakcję z kodem GTU_06. Natomiast jeśli transakcja będzie ujęta w zbiorczym zestawieniu, wówczas stosownie do wyjaśnień MF nie ma konieczności oznaczenia tej transakcji kodem GTU_06 (na pytanie, czy GTU służą do oznaczania nieodpłatnego przekazania towarów z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, resort finansów odpowiedział, że nie). Oznaczenia dostaw towarów i świadczenia usług GTU nie dotyczą zbiorczych informacji o sprzedaży nieudokumentowanej fakturami (także w sytuacji, gdy w danym okresie wystąpiło tylko jedno takie przekazanie).

Podstawa prawna:

  • § 10 ust. 3 rozporządzenia ministra finansów, inwestycji i rozwoju z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. poz. 1988 ze zm.).
  • Art. 111 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 106 ze zm.).

4. Czy ewidencja przy sprzedaży złomu poprodukcyjnego musi być oznaczona kodem GTU

Problem:Prosimy o potwierdzenie, czy w nowym pliku JPK należy zastosować oznaczenie TP przy ewidencji faktury sprzedaży w następujących przypadkach:

1. Spółka jawna wynajmuje lokal mężowi jednej ze wspólniczek spółki jawnej. Dokumentuje to fakturą za wynajem.

2. Spółka jawna wykonuje konstrukcje stalowe, usługi remontowe spółce z o.o., w której wspólnikiem i w zarządzie jest małżonek jednej ze wspólniczek spółki jawnej. Dokumentuje to fakturą. Obaj mężowie są prokurentami w spółce jawnej.

3. Czy należy zastosować w ewidencji sprzedaży symbol GTU_08 w przypadku faktury dokumentującej sprzedaż złomu stalowego aluminiowego (odpad poprodukcyjny z obróbki metali i produkcji konstrukcji stalowych)?

Rozwiązanie:Zasady określania ewidencji kodami GTU oraz oznaczeniami procedur określa rozporządzenie ministra finansów, inwestycji i rozwoju z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług.

Ewidencja sprzedaży w nowym JPK_VAT, w myśl § 10 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, dodatkowo ewidencja zawiera oznaczenia dotyczące istniejących powiązań między nabywcą a dokonującym dostawy towarów lub usługodawcą, o których mowa w art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy – oznaczenie TP. 

Stosownie do art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy o PIT przez powiązania, o których mowa w art. 32 ust. 1 ustawy o VAT (tj. pomiędzy nabywcą a dokonującym dostawy towarów lub usługodawcą), rozumie się powiązania w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i art. 11a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Rozumiem, że wspólnikami spółki jawnej są wyłącznie osoby fizyczne.

Powiązania rodzinne

Termin „powiązania”, zgodnie z art. 23m ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT oznacza relacje, o których mowa w art. 23m ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT, występujące pomiędzy podmiotami powiązanymi. „Podmioty powiązane” – zgodnie art. 23m ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT, oznacza:

a) podmioty, z których jeden podmiot wywiera znaczący wpływ na co najmniej jeden inny podmiot, lub

b) podmioty, na które wywiera znaczący wpływ:

– ten sam inny podmiot lub

– małżonek, krewny lub powinowaty do drugiego stopnia osoby fizycznej wywierającej znaczący wpływ na co najmniej jeden podmiot, lub

c) spółkę niemającą osobowości prawnej i jej wspólników, lub

d) podatnika i jego zagraniczny zakład.

W myśl art. 23m ust. 2 ustawy o PIT przez wywieranie znaczącego wpływu, o którym mowa w art. 23m ust. 1 pkt 4 lit. a i b ustawy o PIT, rozumie się:

1) posiadanie bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 25%:

a) udziałów w kapitale lub

b) praw głosu w organach kontrolnych, stanowiących lub zarządzających, lub

c) udziałów lub praw do udziału w zyskach lub majątku lub ich ekspektatywy, w tym jednostek uczestnictwa i certyfikatów inwestycyjnych, lub

2) faktyczną zdolność osoby fizycznej do wpływania na podejmowanie kluczowych decyzji gospodarczych przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, lub

3) pozostawanie w związku małżeńskim albo występowanie pokrewieństwa lub powinowactwa do drugiego stopnia.

Zgodnie z art. 23m ust. 3 ustawy o PIT posiadanie pośrednio udziału lub prawa, o którym mowa w art. 23m ust. 2 pkt 1 ustawy o PIT, oznacza sytuację, w której jeden podmiot posiada w drugim podmiocie udział lub prawo za pośrednictwem innego podmiotu lub większej liczby podmiotów, przy czym wielkość posiadanego pośrednio udziału lub prawa odpowiada:

1) wielkości udziału albo prawa łączącego dowolne dwa podmioty spośród wszystkich podmiotów uwzględnianych przy ustalaniu posiadania pośrednio udziału lub prawa – w przypadku gdy wszystkie wielkości udziałów lub praw łączących te podmioty są równe;

2) najniższej wielkości udziału lub prawa łączącego podmioty, pomiędzy którymi wielkość posiadanego pośrednio udziału lub prawa jest ustalana – w przypadku gdy wielkości udziałów lub praw łączących te podmioty są różne;

3) sumie wielkości posiadanych pośrednio udziałów lub praw – w przypadku gdy podmioty, pomiędzy którymi wielkość posiadanego pośrednio udziału lub prawa jest ustalana, łączy więcej niż jeden posiadany pośrednio udział lub prawo.

Krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej. Krewnymi w linii bocznej są osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są krewnymi w linii prostej (art. 617 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – dalej: KRO). Stopień pokrewieństwa określa się według liczby urodzeń, wskutek których powstało pokrewieństwo (art. 617 § 2 KRO).

Z małżeństwa wynika powinowactwo między małżonkiem a krewnymi drugiego małżonka. Trwa ono mimo ustania małżeństwa (art. 618 § 1 KRO). Linię i stopień powinowactwa określa się według linii i stopnia pokrewieństwa (art. 618 § 2 KRO).

W świetle powyżej wskazanych przepisów wydaje się, że:

  • gdy spółka jawna wynajmuje lokal mężowi jednej ze wspólniczek spółki jawnej i dokumentuje to fakturą za wynajem, to faktura ta powinna być ujmowana w ewidencji sprzedaży (spółki jawnej) z oznaczeniem TP;
  • gdy spółka jawna wykonuje konstrukcje stalowe, usługi remontowe spółce z o.o., w której wspólnikiem i w zarządzie jest małżonek jednej ze wspólniczek spółki jawnej, i dokumentuje to fakturą, a ponadto obaj mężowie są prokurentami w spółce jawnej, to faktura ta powinna być ujmowana w ewidencji sprzedaży (spółki jawnej) z oznaczeniem TP.

Ewidencja sprzedaży

Ewidencja sprzedaży w nowym JPK_VAT, stosownie do § 10 ust. 3 pkt 1 lit. h rozporządzenia, poza danymi, o których mowa w § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia, zawiera następujące oznaczenia dotyczące dostawy metali szlachetnych oraz nieszlachetnych – wyłącznie określonych w poz. 1-3 załącznika nr 12 do ustawy oraz w poz. 12-25, 33-40, 45, 46, 56 i 78 załącznika nr 15 do ustawy – oznaczenie 08.

Oznaczenie złomu metali

Odpady i złom z metali nieszlachetnych są wymienione w poz. 56 załącznika nr 15 do ustawy o VAT. Rozumiem, że sprzedany przez spółkę jawną złom mieści się w tym grupowaniu, a zatem faktury dokumentującego jego sprzedaż powinny być ujmowane w ewidencji sprzedaży nowego JPK_VAT z oznaczeniem GTU_08.

56

ex 24.45.30.0

Pozostałe metale nieżelazne i wyroby z nich; cermetale; popiół i pozostałości zawierające metale i związki metali – wyłącznie odpady i złom metali nieszlachetnych

Istota problemu sprowadza się do ustalenia, czy należy zastosować w ewidencji sprzedaży (spółki jawnej) symbol GTU_08 w przypadku faktury dokumentującej sprzedaż złomu stalowego, aluminiowego (odpad poprodukcyjny z obróbki metali i produkcji konstrukcji stalowych).

  • Uwaga

W myśl § 10 ust. 4 pkt 13 rozporządzenia, dodatkowo ewidencja zawiera oznaczenia dotyczące transakcji objętej obowiązkiem stosowania mechanizmu podzielonej płatności – oznaczenie MPP. Jeżeli zatem dostawa tego złomu byłaby objęta obligatoryjnym mechanizmem podzielonej płatności (zob. art. 108a ustawy o VAT), to ujmując w ewidencji JPK VAT tę fakturę sprzedaży należy ją oznaczyć kodem MPP.

Na marginesie należy zauważyć, że stosownie do § 10 ust. 3 rozporządzenia, poza danymi, o których mowa w § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia, ewidencja zawiera następujące oznaczenia dotyczące dostawy odpadów – wyłącznie określonych w poz. 79-91 załącznika nr 15 do ustawy – oznaczenie 05.

Podstawa prawna:

  • § 10 ust. 3 i 4 rozporządzenia ministra finansów, inwestycji i rozwoju z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. poz. 1988 ze zm.).
  • Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 106 ze zm.).
  • Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2020, poz. 1406 ze zm.).
  • Ustawa z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1359 ze zm.).

5. Czy usługi niematerialne wymagają zastosowania kodów GTU

Problem:Moje pytanie dotyczy zastosowania kodu GTU_12 – świadczenie usług niematerialnych. Czy doradztwo w zakresie zagadnień celnych i akcyzowych, pomoc merytoryczna w zakresie sporządzania sprawozdań statystycznych oraz sporządzanie deklaracji Intrastat podlegają oznaczeniu GTU_12?

Rozwiązanie: Dzień dobry. Wskazany zakres czynności sugeruje, że mogą to być czynności doradztwa podatkowego, prawnego bądź księgowości, a tym samym mieszczą się w zakresie oznaczenia kodu GTU_12

Od października 2020 roku obowiązuje rozporządzenie ministra finansów, inwestycji i rozwoju z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług. Ustawodawca w § 10 ust. 3 wymienia grupy towarów i usług, które wymagają dodatkowego oznaczenia w nowym JPK. Wśród usług, które wymagają dodatkowego –odu (GTU_12), widnieją usługi o charakterze niematerialnym – wyłącznie: doradcze, księgowe, prawne, zarządcze, szkoleniowe, marketingowe, firm centralnych (head offices), reklamowe, badania rynku i opinii publicznej, w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych.

W związku z wprowadzeniem nowych przepisów pojawiły się liczne wątpliwości, które próbuje rozwiać MF, wskazując na najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi. W jednym z pytań resort wyjaśnił, iż „(…) W ustawie o podatku od towarów i usług, jak i w obowiązujących na jej podstawie rozporządzeniach brak jest definicji wymienionych w pytaniu usług o charakterze niematerialnym, które będzie należało oznaczać GTU_12. Zapis ten należy rozumieć względnie szeroko, uwzględniając faktyczną treść świadczonej usługi. Pomocne w tym przypadku może być:

  • doradcze (w tym doradztwo prawne i podatkowe, doradztwo związane z zarządzaniem): 62.02.1, 62.02.2, 66.19.91, 69.10.11, 69.10.12, 69.10.13, 69.10.14, 69.20.3, 70.22.11, 70.22.12, 70.22.13, 70.22.14, 70.22.15, 70.22.16, 70.22.3, 71.11.24, 71.11.42, 71.12.11, 71.12.31, 74.90.13, 74.90.15, 74.90.19,
  • księgowe: 69.20.2
  • prawne: 69.1
  • zarządcze: 62.03.11, 62.03.12, 63.11.12, 66.11.19, 66.30.11, 66.30.12, 68.32.11, 68.32.12, 68.32.13, 69.20.4, 70.22.17, 70.22.2, 90.02.19.1
  • marketingowe: 73.11.12
  • firm centralnych: 70.1
  • reklamowych: 73.1
  • badania rynku i opinii publicznej: 73.2
  • badań naukowych i prac rozwojowych: 72.
  • usług szkoleniowych: 85.”

Biorąc pod uwagę wyjaśnienia MF, wydaje się, że wskazany w pyta–iu zakres usług mieści się w kodzie GTU_12. Czynności te mogą być przykładowo doradztwem podatkowym (przykładowo czynności doradztwa podatkowego obejmują „udzielanie podatnikom, płatnikom i inkasentom, na ich zlecenie lub na ich rzecz, porad, opinii i wyjaśnień z zakresu ich obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami”) czy usługami księgowymi.

Podstawa prawna:

  • § 10 ust. 3 i 4 rozporządzenia ministra finansów, inwestycji i rozwoju z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. poz. 1988 ze zm.).

6. Czy kody GTU stosuje się do dzierżawy gruntów i wynajmu mieszkań

Problem:Czy przy nowych zasadach prowadzenia ewidencji JPK_V7 przy dzierżawie gruntów, wynajmie, sprzedaży lokali mieszkalnych należy stosować kod GTU_10?

Rozwiązanie: Nie. Kodu GTU_10 nie stosuje się do dzierżawy gruntów, wynajmu, sprzedaży lokali mieszkalnych. Zgodnie z § 10 ust. 3 pkt 1 lit. j rozporządzenia ministra finansów, inwestycji i rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług, poza danymi, o których mowa w ust. 1 i 2, ewidencja zawiera następujące oznaczenia dotyczące dostawy budynków, budowli i gruntów – oznaczenie 10.

Z treści powyższego przepisu wynika, że kodu GTU_10 nie stosuje się do usług dzierżawy gruntu czy też najmu lokali mieszkalnych. Również kod ten nie będzie miał zastosowania do sprzedaży lokali mieszkalnych. Kod GTU_10 ma zastosowanie do sprzedaży budynków, zaś lokal mieszkalny nie jest budynkiem, a jedynie jego częścią.

Podstawa prawna:

  • § 10 ust. 3 rozporządzenia ministra finansów, inwestycji i rozwoju z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. poz. 1988 ze zm.).

7. Czy jest próg procentowy udziałów, konieczny do stosowania oznaczenia TP

Problem:Czy w nowym pliku JPK powinniśmy stosować oznaczenia TP dla spółek, gdzie:

1. Spółka A ma w naszej spółce 18,65% udziałów, jednocześnie żona przewodniczącego rady nadzorczej naszej spółki i jednocześnie prezesa zarządu spółki A ma w naszej spółce 25,16% udziałów, natomiast brat prezesa spółki A i także jej wiceprezes posiada w naszej spółce 5,03% udziałów i jest również członkiem naszej rady nadzorczej.

2. Mamy w spółce B 16,95% udziałów, spółka A ma tyle samo, prezes spółki A i naszej są w zarządzie tejże spółki.

Rozwiązanie: Państwa spółka jest powiązana zarówno ze spółką B, jak i ze spółką A, dlatego w ewidencji przy transakcji z tymi spółkami należy używać kodu TP. Zgodnie z § 10 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług, dodatkowo ewidencja zawiera oznaczenia dotyczące istniejących powiązań między nabywcą a dokonującym dostawy towarów lub usługodawcą, o których mowa w art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy – oznaczenie TP.

Z treści powyższego przepisu wynika, że jeśli Państwa spółka jest podmiotem powiązanymi ze spółką A oraz spółką B, to będziecie musieli Państwo stosować oznaczenia TP dla realizowanych z nimi transakcji. Podmiotami powiązanymi są m.in. podmioty, na które wywiera znaczący wpływ ten sam inny podmiot. Zaś wywieranie znaczącego wpływu to m.in. faktyczna zdolność osoby fizycznej do wpływania na podejmowanie kluczowych decyzji gospodarczych przez osobę prawną. W związku z tym, iż ta sama osoba fizyczna jest zarówno w zarządzie Państwa spółki, jak również spółki B, to tym samym ma ona zdolność do wpływania na podejmowanie kluczowych decyzji gospodarczych w obydwu spółkach. To zaś oznacza, że Państwa spółka oraz spółka B to podmioty powiązane.

W ustawach o podatkach dochodowych nie zdefiniowano, czym jest faktyczna zdolność osoby fizycznej do wpływania na podejmowanie kluczowych decyzji gospodarczych, jednakże niewątpliwe będzie to działalność, jaką prowadzą członkowie zarządu spółki kapitałowej. Organy podatkowe uważają, że ta faktyczna zdolność dotyczy również osób zasiadających w organach nadzorczych (zob. interpretacja indywidualna dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej z 10 sierpnia 2020 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.231.2020.2.BG). To zaś by oznaczało, że wiceprezes zarządu spółki A jest jednocześnie członkiem rady nadzorczej Państwa spółki, zatem mamy tutaj do czynienia z powiązaniem.

Podstawa prawna:

  • § 10 ust. 4 rozporządzenia ministra finansów, inwestycji i rozwoju z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. poz. 1988 ze zm.).
  • Art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 106 ze zm.).
  • Art. 11a ust. 1 pkt 4, pkt 5, pkt 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1406 ze zm.).

8. Czy faktura dla komandytariusza powinna być oznaczona w ewidencji kodami GTU

Problem:Spółka z o.o. jest komplementariuszem w spółce komandytowej. Umowa spółki komandytowej przewiduje wynagrodzenie dla komplementariusza za prowadzenie spraw spółki komandytowej. Czy wystawiona faktura sprzedaży przez spółkę z o.o. tytułem wynagrodzenia za prowadzenie spraw spółki komandytowej powinna być oznaczona przez spółkę z o.o. w pliku JPK_VAT7M symbolem GTU_12 i kodem transakcji TP?

Rozwiązanie: Od 1 października 2020 r. istnieje obowiązek wykazywania w ewidencji VAT oznaczeń liczbowych od 1 do 13 dotyczących niektórych towarów i usług (zob. § 10 ust. 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług). Analogiczne oznaczenia wykazywane będą w nowym pliku JPK_VAT poprzez zaznaczanie wartości 1 w polach GTU_01–GTU_13.

Dotyczy to, między innymi, świadczenia określonych przepisami usług o charakterze niematerialnym, tj. usług doradczych, księgowych, prawnych, zarządczych, szkoleniowych, marketingowych, firm centralnych (head offices), reklamowych, badania rynku i opinii publicznej oraz w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych. Świadczenie tych usług oznaczane jest przez wskazanie liczby 12 w ewidencji VAT (zob. § 10 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług) oraz wpisanie wartości 1 w polu GTU_12 nowego pliku JPK_VAT.

W mojej ocenie świadczenie przez wskazanych usług prowadzenia spraw spółki komandytowej jest świadczeniem usług zarządczych. W konsekwencji wykazując na podstawie wystawionej faktury świadczenie takiej usługi w ewidencji VAT oraz w nowym pliku JPK_VAT, spółka z o.o. powinna zastosować oznaczenie 12/GTU_12.

Ponadto wykazując świadczenie takiej usługi w ewidencji VAT oraz w nowym pliku JPK_VAT, spółka z o.o. powinna zastosować oznaczenie TP (na podstawie § 10 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług). Spółki komandytowe oraz ich wspólnicy są bowiem podmiotami, między którymi istnieją powiązania, o których mowa w art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT.

Podstawa prawna:

  • § 10 ust. 3 i 4 rozporządzenia ministra finansów, inwestycji i rozwoju z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. poz. 1988 ze zm.).

9. Czy faktury sprzedażowe części do maszyn produkcyjnych powinny być oznaczane w rejestrze kodami GTU

Problem: Jakie oznaczenia (kody) w ewidencji VAT i nowym pliku JPK powinny zawierać faktury sprzedażowe wystawione do kontrahenta UE i spoza UE (np. Bangladesz) za usługi: opłata egzaminacyjna, usługi szkoleniowe, opłata licencyjna? Czy jest obowiązek stosowania oznaczenia MPP w ewidencji VAT sprzedaży i ewidencji zakupu w nowym pliku JPK, jeżeli zawarta jest umowa na dostawę lub świadczenie usług z załącznika nr 15 na kwotę powyżej 15.000 zł, natomiast rozliczenie jest częściowe do umowy, tzn. w każdym miesiącu wystawiana jest faktura za wykonane usługi i materiały z załącznika nr 15, ale na wartość poniżej 15.000 zł. Jakie oznaczenia (kody) GTU powinny zawierać faktury sprzedaży wystawione za usługi i materiały: transport maszyny, usługa montera, ślusarza, spawacza, regeneracja kół i wałów napędowych do maszyny (pakowaczki do cukru), łożyska i tuleje zaciskowe, brązowe koła łańcuchy i prowadnice łańcuchów, automatyka wózka BSS, sygnalizacja, oświetlenie do maszyny, nóż główny do balociarki, części do maszyny Strema? Czy jest obowiązek oznaczania i stosowania MPP, jeżeli wystawione są faktury na kwotę powyżej 15.000 zł?

Rozwiązanie: W dniu 1 października 2020 r. weszły w życie przepisy określające nowe zasady prowadzenia ewidencji VAT oraz obowiązek przesyłania tzw. nowego pliku JPK_VAT będącego dokumentem elektronicznym wspólnym dla przesyłania deklaracji VAT oraz ewidencji VAT. Przepisy te przewidują, między innymi, obowiązek wykazywania w ewidencji VAT oznaczeń liczbą dotyczących niektórych towarów i usług (zob. § 10 ust. 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku VAT). Podobne oznaczenia wykazywane są w nowym pliku JPK_VAT.

Dotyczy to, między innymi, świadczenia określonych przepisami usług o charakterze niematerialnym, tj. usług doradczych, księgowych, prawnych, zarządczych, szkoleniowych, marketingowych, firm centralnych (head offices), reklamowych, badania rynku i opinii publicznej oraz w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych. Świadczenie tych usług oznaczane jest przez wskazanie liczby 12 w ewidencji VAT (zob. § 10 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia) oraz wpisanie wartości 1 w polu GTU_12.

Dotyczy to zarówno świadczenia wskazanych usług dla polskich nabywców, jak i dla nabywców zagranicznych. W konsekwencji udokumentowane fakturami świadczenie usług szkoleniowych dla kontrahentów z UE oraz spoza UE należy wykazywać w ewidencji VBAT z oznaczeniem 12, a w nowym pliku JPK_VAT z wpisaną wartością 1 w polu GTU_12.

Wyjaśnić jednocześnie pragnę, że jeżeli wskazane opłaty egzaminacyjne oraz licencyjne stanowią element kompleksowych usług szkoleniowych, również świadczenie tych usług dla kontrahentów z UE oraz spoza UE należy wykazywać w ewidencji VBAT z oznaczeniem 12, a w nowym pliku JPK_VAT z wpisaną wartością 1 w polu GTU_12. W przeciwnym razie nie należy stosować żadnego oznaczenia liczbowego/GTU.

Podstawa prawna:

  • § 10 ust. 3 i 4 rozporządzenia ministra finansów, inwestycji i rozwoju z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. poz. 1988 ze zm.).

10. Czy sprzedaż cystern i konstrukcji metalowych wymaga stosowania kodów GTU

Problem: Proszę o pomoc w zakwalifikowaniu faktur sprzedaży do odpowiedniego oznaczenia GTU. Czy usługi i wyroby podlegające pod PKWiU: 25.29; 25.11; 25.62; 43.99 powinny być oznaczone kodem GTU? Jeśli tak, to jakie kody?

Rozwiązanie:Od 1 października 2020 r. istnieje obowiązek wykazywania w ewidencji VAT oznaczeń liczbowych od 01 do 13 dotyczących niektórych towarów i usług (zob. § 10 ust. 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług). Analogiczne oznaczenia powinny być wykazywane w nowym pliku JPK_VAT poprzez zaznaczanie wartości 1 w polach GTU_01-GTU_13.

Wskazane kody PKWiU dotyczą:

1) pozostałych zbiorników, cystern i pojemników metalowych – w przypadku kodu 25.29,

2) konstrukcji metalowych i ich części – w przypadku kodu 25.11,

3) pozostałych usług z zakresu obróbki mechanicznej elementów metalowych – w przypadku kodu 25.62,

4) roboty związane z wykonywaniem pozostałych specjalistycznych robót budowlanych, gdzie indziej niesklasyfikowanych – w przypadku kodu 43.99.

Żadne z tych towarów ani żadne z tych usług nie należą do towarów i usług wskazanych jako oznaczane tymi oznaczeniami. W szczególności nie należą do nich:

1) należące do konstrukcji metalowych i ich części pozostałe konstrukcje i ich części; płyty, pręty, kątowniki, kształtowniki itp. z żeliwa, stali lub aluminium – wyłącznie ze stali; co prawda są to towary wymienione w poz. 57 załącznika nr 15 do ustawy o VAT, lecz akurat tej pozycji nie dotyczy żaden z przepisów rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług,

2) roboty związane z wykonywaniem pozostałych specjalistycznych robót budowlanych, gdzie indziej niesklasyfikowanych; roboty budowlane – mimo że są wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT – nie zostały wskazane jako oznaczane za pomocą oznaczeń, o których mowa.

Powoduje to, że w przypadku wykazywania w ewidencji VAT oraz w nowym pliku JPK_VAT sprzedaży wskazanych usług i wyrobów nie należy stosować żadnego oznaczenia liczbowego/GTU.

Podstawa prawna:

  • §  10 ust. 3 rozporządzenia ministra finansów, inwestycji i rozwoju z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. poz. 1988 ze zm.).

11. Jaki kod GTU zastosować dla usługi transportu odpadów

Problem:Co wchodzi w skład grupowania 49.41.20 PKWiU, wchodzącego w skład kodu GTU_13? Czy muszę usługę transportową odpadów typu ziemia oznaczać GTU_13?

Rozwiązanie:Obecnie istnieje obowiązek wykazywania w ewidencji VAT oznaczeń liczbowych od 01 do 13 dotyczących niektórych towarów i usług (zob. § 10 ust. 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług). Analogiczne oznaczenia powinny być wykazywane w nowym pliku JPK_VAT poprzez zaznaczanie wartości 1 w polach GTU_01–GTU_13.

Do usług, w których przypadku istnieje obowiązek stosowania tych oznaczeń, należą usługi transportowe i gospodarki magazynowej – sekcja H PKWiU 2015 symbol ex 49.4, ex 52.1. Świadczenie tych usług powinno być oznaczane przez wskazanie liczby 13 w ewidencji VAT (zob. § 10 ust. 3 pkt 2 lit. c rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług) oraz wpisanie wartości 1 w polu GTU_13.

W świetle powyższego w zakresie usług transportowych oznaczenie liczbowe 13/GTU_13 powinno być stosowane przy wykazywaniu w ewidencji VAT oraz nowym pliku JPK_VAT świadczenia usług:

1) transportu drogowego towarów samochodami chłodniami (PKWiU 49.41.11.0),

2) transportu drogowego produktów naftowych cysternami (PKWiU 49.41.12.0),

3) transportu drogowego pozostałych cieczy i gazów cysternami (PKWiU 49.41.13.0),

4) transportu drogowego pojazdami przeznaczonymi do przewozu towarów w kontenerach (49.41.14.0),

5) transportu drogowego pojazdami przeznaczonymi do przewozu towarów masowych suchych (PKWiU 49.41.15.0),

6) transportu drogowego pojazdami przeznaczonymi do przewozu żywych zwierząt (PKWiU 49.41.16.0),

7) transportu drogowego towarów pojazdami napędzanymi siłą mięśni ludzkich lub ciągnionymi przez zwierzęta (PKWiU 49.41.17),

8) transportu drogowego przesyłek pocztowych (PKWiU 49.41.18.0),

9) pozostałego transportu drogowego towarów (PKWiU 49.41.19.0).

Usługi transportu odpadów (w tym ziemi) na zlecenie (bez zbierania i usuwania odpadów) są na gruncie PKWiU klasyfikowane w grupowaniu 49.41.19.0 obejmującym pozostały transport drogowy towarów. Usługi te należą zatem do usług transportowych, których dokumentowane fakturami świadczenie należy wykazywać w ewidencji VAT oraz w nowym pliku JPK_VAT z oznaczeniem GTU_13.

Podstawa prawna:
  • § 10 ust. 3 pkt 2 lit. c rozporządzenia ministra finansów, inwestycji i rozwoju z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. poz. 1988  ze zm.).