Dowiedz się, jak poprawnie rozliczać dotacje na gruncie VAT

Tomasz Burchard

Autor: Tomasz Burchard

Dodano: 9 grudnia 2019
kobieta cieszy się z gotówki w ręku

Dowiedz się, jak poprawnie rozliczać dotacje na gruncie VAT

Jednym z głównych problemów, przed jakimi stają przedsiębiorcy jest pozyskiwanie środków na rozwój. Jedną z najkorzystniejszych form finansowania działalności są dotacje. Dotacje pozwalają na szybszy rozwój przedsiębiorstw. Otrzymanie dotacji wiąże się jednak także z koniecznością ich rozliczenia. W niniejszym artykule poruszymy problematykę rozliczenia dotacji w VAT.

 

Na gruncie podatku od towarów i usług dotacje możemy podzielić na dwa rodzaje:

  • dotacje, które mają wpływ na cenę oferowanego towaru lub usługi,
  • dotacje, które nie mają wpływu na cenę towaru lub usługi.

Przypomnijmy, że zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.  Czyli z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż niektóre dotacje mają wpływ na cenę towaru lub usługi.

Żebyśmy mogli mówić o dotacjach będących podstawą opodatkowania VAT, to muszą one mieć bezpośredni wpływ na cenę towaru lub usługi. Większość dotacji np. unijnych nie ma wpływu na cenę towaru lub usługi.

Dotacje wpływające na cenę towaru lub usługi

Kryterium uznania dofinansowania za stanowiące podstawę opodatkowania występuje wtedy, gdy dofinansowanie dokonywane jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Czyli w przypadku, gdy dofinansowania nie można powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT, to nie stanowi ono podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy. Przykładem dofinansowania, które spełniania te kryterium są dotacje do leków.

Dotacja na dopłatę do ceny towaru/usługi

Przykład

Zakład Wodociągów i Kanalizacji otrzymuje od gminy dopłaty do cen metra sześciennego dostarczanej przez siebie wody. W dniu 10 maja 2019 r. na rachunek zakładu wpłynęły dopłaty do dostarczonej wody. Gmina przeznaczyła na dofinansowanie kwotę 1.000.000 zł. W tym przypadku dofinansowanie miało wpływ na cenę metra sześciennego wody dla ostatecznego odbiorcy. Jak zakład ma obliczyć kwotę VAT. W przepadku dostawy wody stawka podatku wynosi 8%. Przedsiębiorca w celu dokonania przeliczenia winien kwotę 1.000.000 pomnożyć przez 100 i podzielić przez 108.

  • (1000.000 x 100) /108 = 925.925,93 zł,
  • 1000.000 -925.925,93 = 74.074,07 zł.

Tym samym kwota VAT od otrzymanej dotacji wyniosła 74.074,07 zł.

Zapamiętaj!

W przypadku, gdy podatnik, w związku z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, otrzymuje dofinansowanie np. dotację lub subwencję, stanowiące dopłatę do ceny towaru lub usługi, tego rodzaju dofinansowanie stanowi obok ceny, uzupełniający element podstawy opodatkowania z tytułu danej dostawy lub świadczenia usługi.

Dotacje nie mające wpływu na wysokość opodatkowania

Większość dotacji, subwencji oraz innych dopłaty o podobnym charakterze nie ma bezpośredniego wpływu na cenę towarów lub usług. Przez „bezpośredniość" należy rozumieć możliwość zidentyfikowania ekonomicznej i wyraźnej zależności pomiędzy dotacją a ostateczną wartością (ceną) towaru lub usługi. Wśród dotacji, które nie mają wpływu na cenę towaru należy wymienić m in. dotacje z Urzędu Pracy, większość dotacji unijnych, dotacje na dofinansowanie kosztów pracy, płatności bezpośrednie do gruntów rolnych.  W sytuacji otrzymania powyższych dotacji, które nie stanowią elementu podstawy opodatkowania podatnik nie musi ich rozliczać na gruncie VAT. Podatnik nie musi dokumentować takich dotacji fakturami ani wykazywać w ewidencji oraz w deklaracji VAT.

Odliczenie podatku od zakupów sfinansowanych dotacją

Przypomnijmy, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Odliczyć zatem można podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego.

Przedstawiona wyżej zasada, wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Należy zauważyć, że ustawodawca przewidział sytuacje, których wystąpienie wyłącza możliwość obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego albo zwrotu podatku naliczonego. Sytuacje takie zostały wskazane w art. 88 ustawy o VAT. Należy podkreślić, iż ustawodawca nie wymienił w negatywnym katalogu (art. 88 ustawy o VAT) zakupów sfinansowanych dotacją. Tym samym, jeśli zakupu sfinansowane dotacją są związane ze sprzedaż opodatkowaną to podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących powyższe zakupy.

Zapamiętaj!

Prawo do odliczenia podatku naliczonego w żaden sposób nie jest warunkowane źródłem pochodzenia środków, z których są nabywane przedmiotowe usługi i towary.

Zakupy związane z otrzymaniem dotacji tzw. usługi pomocnicze

Podatnicy, którzy chcą otrzymać dotację często musza korzystać z usług wyspecjalizowanych firm. Podatnicy nie wiedzą, czy od powyższych zakupów mogą odliczyć VAT.

Nabycie usług pomocniczych

Przykład

Podatnik w celu otrzymania dotacji postanowił skorzystać z firmy zewnętrznej. Firma specjalizuje się w pisaniu profesjonalnych wniosków o datacje unijne. Po zakończeniu usługi podatnik otrzymał fakturę za wykonaną usługę wraz z kwotą VAT. Podatnik zastanawia się, czy ma prawo odliczyć podatek naliczony wynikający z tej faktury.

W przypadku przedstawionym w powyższym przykładzie, podatnik ma prawo do odliczenia kwoty wynikającego z zakupu usługi. Dokonany zakup ma związek pośredni z późniejszymi czynnościami opodatkowanymi. Potwierdza to interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 27 listopada 2009 r. nr ITPP2/443-819/09/AW, w której organ podatkowy uznał. Iż „(…) Nabycie usług świadczonych przez firmę doradczą, bądź inną firmę, w celu pozyskania dotacji na dofinansowanie planowej inwestycji, związane jest z wykonywanymi przez wnioskodawcę czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wobec powyższego spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z otrzymanych faktur VAT dokumentujących poniesione wydatki pod warunkiem, że nie wystąpi żadna z okoliczności wyłączających to prawo, określonych w art. 88 ustawy o VAT”.

Podsumowując: podatnik będzie mógł odliczyć podatek naliczony faktur dokumentujących usługi pomocnicze związanych z pozyskaniem dotacji.

Zapamiętaj:

  • Żebyśmy mogli mówić o dotacjach będących podstawą opodatkowania VAT, to muszą one mieć bezpośredni wpływ na cenę towaru lub usługi. Większość dotacji np. unijnych nie ma wpływu na cenę towaru lub usługi.
  • W przypadku, gdy podatnik w związku z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, otrzymuje dofinansowanie np. dotację lub subwencję stanowiące dopłatę do ceny towaru lub usługi – to tego rodzaju dofinansowanie stanowi obok ceny, uzupełniający element podstawy opodatkowania z tytułu danej dostawy lub świadczenia usługi.
  • Prawo do odliczenia podatku naliczonego w żaden sposób nie jest warunkowane źródłem pochodzenia środków, z których są nabywane przedmiotowe usługi i towary.
Podstawa prawna:

Art. 29a ust.1, art. 86 ust. 1 art. 88 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm.).

Autor: Tomasz Burchard
Tomasz Burchard

Autor: Tomasz Burchard

doradca podatkowy
wiper-pixel