Poznaj 11 trudnych przypadków rozliczania VAT

Dodano: 5 czerwca 2020
Tonący w dokumentach - głowa wystaje z morza dokumentów

Rozliczanie VAT sprawia księgowym duże kłopoty. Sprawdź, z czym nawet doświadczenie księgowi mają problemy.

Jak zafakturować usługę gotowości do przewozu osób

 

Problem: Firma świadczy usługi przewozu osób dokładnie dzieci do szkół na stawkę 8%. Z powodu pandemii koronawirusa, nie może wozić dzieci, a więc gminy zapłacą firmie tylko cześć faktury za gotowość do wykonania usługi na mocy porozumienia. Czy dalej można zastosować stawkę 8%? Jaki dać opis na fakturze, skoro nie było de fakto przewozu osób a jest gotowość do realizacji umowy przewozu osób.

Rozwiązanie: Teoretycznie może się to wydawać wątpliwe, gdyż stawka przedmiotowo przysługuje za wykonywanie takiej usługi, a nie za gotowość do jej wykonywania. Jednakże dotąd w sytuacjach podobnych fiskus wydawał w tym zakresie interpretacje pozytywne np. dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z lutego 2019 r. nr 0115-KDIT1-1.4012.7.2019.1.JP. Dotyczyły one jednak sytuacji nie identycznej, a jedynie podobnej, bo usług odśnieżania. Brak możliwości wykonywania tej usługi jest więc spowodowany innymi czynnikami niż w pytaniu, także o innym charakterze czasowym.

Odśnieżanie jest bowiem uzależnione od opadów śniegu, które nie zawsze można przewidzieć. Sytuacja podatnika opisana w pytaniu ma charakter ciągły, ale jej koniec też jest ciężki do przewidzenia. Najlepiej więc, żeby podatnik sam wystąpił o interpretację do KIS opisują swój stan faktyczny choć powołując się na ww. interpretację – tym bardziej że przepisy antykryzysowe zawiesiły bieg terminów do wydania interpretacji wyłącznie w przypadku wniosków złożonych do 31 marca 2020 r.

Jak wykazać w nowej strukturze JPK informację o deklaracji VAT i ewidencji

 

Problem: Czy w nowej strukturze JPK dokument, na którym naliczam VAT od WNT, powinnam oznaczyć jako WEW?

Rozwiązanie: Z dniem 1 lipca 2020 r. mają wejść w życie przepisy nakładające podatników VAT obowiązek składania nowego dokumentu elektronicznego wspólnego dla przesyłania deklaracji VAT i informacji o ewidencji VAT (zob. dodawane art. 99 ust. 11c oraz art. 111 ust. 3b ustawy o VAT). Dokument ten (tzw. nowy plik JPK_VAT) będzie składany w dwóch wariantach – JPK_V7M oraz JPK_V7K.

W porównaniu z obecnie przesyłanymi plikami JPK_VAT, ilość danych wykazywanych w części ewidencyjnej nowego pliku JPK_VAT znacznie się zwiększy, w tym konieczne będzie oznaczanie niektórych dowodów sprzedaży oraz dowodów nabycia w polach, odpowiednio, „TypDokumentu” oraz „DokumentZakupu”. Do dokumentów tych należeć będą dokumenty wewnętrzne, które trzeba będzie oznaczać oznaczeniem „WEW”. Z Broszury informacyjnej dot. struktury JPK_VAT z deklaracją wynika, że dokumentami wewnętrznymi dokumentowane może być, przykładowo, nieodpłatne przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieewidencjonowana za pomocą kasy rejestrującej czy dokonanie rocznej korekty podatku naliczonego w związku ze zmianą współczynnika odliczenia podatku naliczonego.

Oznaczeniami „WEW” nie będą natomiast oznaczane faktury. Dotyczyć to według mnie będzie również faktur zagranicznych, w tym faktur dokumentujących wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów, które trzeba będzie wskazywać jako dowody sprzedaży i dowody nabycia wykazując wewnątrzwspólnotowe nabycia towarów w ewidencji VAT oraz nowym pliku JPK_VAT. Uważam w związku z tym, że w związku z wykazywaniem wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów w nowym pliku JPK_VAT nie trzeba będzie wykazywać dowodów wewnętrznych oznaczanych „WEW”. Nic takiego nie wynika również z dotychczasowych wyjaśnień Ministerstwa Finansów (w szczególności z Broszury informacyjnej dot. struktury JPK_VAT z deklaracją).

Jak rozliczyć fakturę z Australii na aktualizację oprogramowania

Problem: Od kontrahenta z Australii dostaliśmy fakturę za aktualizację programu celnego SAD. Czy powinniśmy to potraktować jak import usług i wystawić fakturę wewnętrzną i rozliczyć podatek naliczony i należny? Na fakturze nie ma odwrotnego obciążenia.

Rozwiązanie: Tak. Nabycie aktualizacji stanowi import usług. Nabywca, czyli Państwa spółka rozpoznaje VAT należny, który jednocześnie jest VAT naliczonym. Obowiązku wystawienia faktury wewnętrznej nie ma, ale można to zrobić, gdy przepisy tego nie zabraniają. Można wystawić inny dokument wewnętrzny niż fakturę wewnętrzną w celu rozliczenia importu usług.

Import usług ma miejsce wtedy, gdy podatnikiem zobowiązanym do rozliczenia VAT jest nabywca usługi, a nie świadczący usługę. Będzie tak w sytuacji, gdy świadczący usługę nie ma w Polsce siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, z którego jest świadczona usługa a nabywca usługi jest podatnikiem VAT z uwagi na prowadzenie działalności gospodarczej. Dla uznania, że import usług ma miejsce nie ma znaczenia w jakim innym kraju niż Polska świadczący usługę ma siedzibę działalności gospodarczej. Nie musi być to państwo Unii Europejskiej. Może być to dowolny kraj poza Polską.

W opisanej sytuacji aktualizacja programu celnego jest usługą co oznacza, że ma miejsce import usług, skoro kontrahent z Australii nie ma w Polsce siedziby działalności gospodarczej a Państwa spółka jest podatnikiem VAT z uwagi na prowadzenie działalności gospodarczej. W tej sytuacji należy rozliczyć VAT należny, gdzie podstawą opodatkowania będzie wynagrodzenie zapłacone australijskiemu kontrahentowi. Kurs przeliczeniowy to średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego. Jednocześnie VAT należny z tytułu importu usług jest VAT naliczonym. Można go odliczyć, jeśli program celny jest wykorzystywany w działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT.

Zobacz, do kiedy nie trzeba ujmować w nowym pliku JPK faktur uproszczonych

Problem: Z dniem 1 kwietnia 2020 weszło w życie rozporządzenie, które zmieniło rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracji i ewidencji VAT. Rozporządzenie miało obowiązywać od 1 kwietnia 2020 r., ale przepisami specustawy odroczono termin wejścia w życie nowego JPK na 1 lipca 2020 r. Oprócz tego resort finansów postanowił, iż podatnicy nie będą wykazywać w ewidencji wysokości podstawy opodatkowania i wysokości podatku wynikającego z paragonów fiskalnych, uznanych za tzw. faktury uproszczone wystawione przy użyciu kasy rejestrującej, gdy kwota należności ogółem nie przekroczy 450 zł. Od kiedy – od 1 kwietnia, czy od 1 lipca 2020 r. do 31 grudnia 2020, podatnik nie będzie miał obowiązku wykazywania w rejestrze VAT jaki i w nowym pliku JPK faktur uproszczonych pod warunkiem, że paragon ten będzie ujęty w raporcie fiskalnym?

Rozwiązanie: Na podstawie art. 106e ust. 5 pkt 3 ustawy o VAT istnieje możliwość wystawiania faktur bez szeregu danych wymaganych dla „zwykłych” faktur (tzw. faktury uproszczone). Takie faktury można wystawiać, jeżeli kwota należności ogółem nie przekracza kwoty 450 zł (albo kwoty 100 euro, jeżeli kwota ta określona jest w euro). Z wyjaśnień Ministerstwa Finansów wynika, że w świetle tego przepisu paragony z NIP nabywcy wystawiane na kwoty nieprzekraczające 450 zł (albo 100 euro) stanowią faktury uproszczone.

Przyjęcie tego stanowiska rodzi jednak wiele wątpliwości. Jedna z tych wątpliwości dotyczy tego czy paragony stanowiące faktury uproszczone należy odrębnie wykazywać w ewidencji VAT oraz w plikach JPK_VAT.

Mając to na uwadze wyjaśnić pragnę, że z dniem 1 lipca 2020 r. wejdzie w życie rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług. Z § 11a tego rozporządzenia wynika, że do 31 grudnia 2020 r. paragonów z NIP nabywcy stanowiących faktury uproszczone nie wykazuje się w ewidencji VAT, a w konsekwencji w nowym pliku JPK_VAT. Potwierdziło to Ministerstwo Finansów w komunikacie z 15 kwietnia 2020 r. w którym czytamy, że od 1 lipca 2020 r. „paragony fiskalne uznane za faktury uproszczone, wystawione zgodnie z ustawą VAT, nie będą musiały być wykazywane odrębnie w nowym JPK_VAT – w okresie do 31 grudnia 2020 r.”

W stanie prawnym obowiązującym do 30 czerwca 2020 r. podobnego przepisu jednak nie ma. Prowadzi to wniosku, że do 30 czerwca 2020 r. paragony z NIP nabywcy stanowiące jednocześnie faktury uproszczone należy odrębnie wykazywać w ewidencji VAT oraz plikach JPK_VAT (a jednocześnie wyłączać ich wartość z wykazywanych w plikach JPK_VAT kwotach wynikających z raportów fiskalnych). Przestanie to być konieczne w okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2020 r. Od 1 stycznia 2021 r. ponownie konieczne będzie odrębne wykazywanie paragonów z NIP nabywcy, o których mowa, w ewidencji VAT oraz plikach JPK_VAT (będących już nowymi plikami JPK_VAT).

 

Jak rozliczyć zakup nieruchomości przez małżonków na potrzeby wynajmu krótkoterminowego 

Problem: Przedsiębiorcy – małżeństwo będący osobami fizycznymi w okresie od grudnia 2019 roku do marca 2020 roku nabyli od dewelopera 4 lokale mieszkalne. Każdy stanowi odrębną własność. Nabyli je prywatnie do majątku wspólnego z zamiarem wykorzystywania ich jako dodatkowe źródło dochodu - najem prywatny krótkoterminowy. Trzy lokale kupili ze środków własnych, na jeden zaciągnęli kredyt w banku. Zakup udokumentowany jest fakturami VAT oraz aktami notarialnymi, wystawionymi na oboje małżonków. Faktury nie zawierają NIP, ponieważ był to zakup prywatny. Małżonkowie posiadają również faktury na wydatki dotyczące wykańczania tych mieszkań, które wystawiane są zazwyczaj na jednego z małżonków i również nie zawierają NIP. Każdy z małżonków prowadzi oddzielnie działalność. Każdy z nich od dawna jest zarejestrowanym i czynnym podatnikiem VAT. Posiadają NIP i nie korzystają ze zwolnienia. Obecnie zdecydowali jednak, że najem ten będzie prowadzony w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonkę, którą to jest działalność handlowa. Na tą okoliczność w CEIDG dokonała ona zgłoszenia rozszerzenia działalności o PKD 55.20Z - obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania. Lokale będą wynajmowane jako całość (tylko całe mieszkania – nie poszczególne pokoje) krótkoterminowo, najczęściej na kilka lub kilkanaście dni. Goście będą mogli korzystać z miejsca parkingowego, nie będą oferowane dodatkowe usługi np. wyżywienie czy wycieczki.

1) Czy najem o którym piszę będzie opodatkowany stawką 8%?

2) Czy podatniczka ma prawo odliczyć VAT od zakupionych lokali oraz poniesionych już wydatków, które są udokumentowane fakturami wystawionymi na oboje małżonków, ale nie ma na fakturach NIP nabywcy?

3) Czy na podstawie aktów notarialnych można odliczyć VAT od usług notarialnych, (notariusz nie wystawił faktury), też w aktach nie ma NIP nabywcy?

4) Czy jak już zacznie się wynajem, a klienci będą wpłacać zaliczki na konto bankowe, to czy obowiązkowo trzeba rejestrować je w kasie fiskalnej, czy wystarczy wystawić fakturę VAT (oczywiście chodzi o osoby fizyczna?

Rozwiązanie: Moim zdaniem w tym przypadku podatek winien wynikać z faktury. Sam akt notarialny nie jest dokumentem na podstawie, którego możemy rozliczyć podatek VAT. Na mocy art 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Czyli to faktura jest dokumentem dającym uprawnienia do rozliczenia podatku naliczonego.

Na wstępie należy zauważyć, że usługi krótkotrwałego zakwaterowania (PKWiU 55.20.19.0) opodatkowane są stawka 8% na podstawie art. 41 ust. 2 w zw. z poz. 163 załącznika nr 3 do VAT. W konsekwencji, aby prawidłowo określić, jaka będzie relacja: wynajmowanej nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe a najem krótkoterminowy w świetle przepisów o VAT, należy rozważyć, czy traktowany on będzie jako najem na cele mieszkaniowe, czy też usługi związane z zakwaterowaniem.

Najem lokalu mieszkalnego na krótkie okresy wydaje się, że nie spełnia wymogu najmu na cele mieszkaniowe, bowiem w takim wypadku najemca korzystając z lokalu nie realizuje celu mieszkaniowego. W związku z tym należy rozważyć, czy usługi takie będą opodatkowane stawką podstawową, czy też stawką 8%. Zwykle przyjmuje się, że jeżeli nieruchomości czy ich części, np. pokoje, są wynajmowane w cyklach dziennych czy tygodniowych, to świadczone usługi mają charakter krótkotrwałego zakwaterowania. Dla rozróżnienia wskazuje się, że celem innym niż mieszkaniowy jest np. cel krótkotrwałego pobytu o charakterze turystycznym bądź biznesowym. Tym samym, jeśli najem mieszkań będzie na cele inne niż mieszkaniowe winien być opodatkowany stawką 8%.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

W tym miejscu należy zaznaczyć, że autonomiczność prawa podatkowego wyklucza możliwość interpretacji przepisów, która zakładałaby, że stosunki majątkowe między małżonkami, regulowane przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, mogą kształtować zakres praw i obowiązków podatników podatku od towarów i usług.

W rozpatrywanej sprawie, pomimo że nabycie mieszkań nastąpiło w ramach istniejącej małżeńskiej wspólnoty majątkowej, to jednak mieszkania te Pani zamierza wykorzystywać do działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Czyli żona prowadząc działalność gospodarczą w oparciu o składniki majątku wspólnego będzie miała nad tym majątkiem kontrolę ekonomiczną. Moim zdaniem w tym przypadku brak numeru NIP nie powinien być przeszkodą do odliczenia VAT. Jednak tutaj interpretacje podatkowe mogą ulec zmianie (ostatnia interpretacja datowana na 28 stycznia 2020 r.).

Jednak moim zdaniem w tym przypadku nie powinno się ograniczać prawa do odliczenia podatku tylko z powodu braku numeru NIP.  Ze zwolnienia korzysta m.in. świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli:

  • świadczący usługę otrzyma w całości zapłatę za wykonaną czynność za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem),
  • z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności ona dotyczyła.

Czyli jeśli spełni Pani te warunki będzie można nie ewidencjonować obrotu za pomocą kasy rejestrującej. Z pytania wynika, że warunki te będą spełnione płatności będą dokonywane na rachunek bankowy.

Dowiedz się, jak MOSiR powinien rozliczyć zapłatę korekty rocznej z własnych środków

Problem: Jednostka budżetowa" MOSiR" scentralizowana wykazuje w deklaracji VAT-7 cząstkowej, podatek do przeniesienia na następny okres. Nadwyżka VAT-u naliczonego nad należnym nie jest wyksięgowywana na fundusz na koniec roku, lecz przechodzi z roku na rok i zostaje wykazana za dany rok w bilansie oraz Rb N jako należności. W roku następnym występuje w Bilansie Otwarcia konta rozrachunkowego z tytułu VAT od jednostki nadrzędnej "Gminy Miasta", nadwyżka ta nigdy nie jest zwracana przez Gminę do "MOSiR". Jednostka budżetowa po zakończeniu roku dokonuje korekt rocznych od zakupu środków trwałych oraz innych nabyć za lata poprzednie z uwagi na stosowany prewspółczynnik. Najczęściej musi wówczas dokonać zwrotu VAT na rachunek gminy z tytułu tych korekt. Do chwili obecnej rekompensowała sobie tą kwotę do zapłaty poprzez odliczenie z VAT-u do przeniesienia i nie musiała wpłacać gotówki do jednostki nadrzędnej. Obecnie Gmina zaleciła przeksięgowywanie na koniec roku nadwyżki VAT naliczonego nad należnym, na konto funduszu "800" co spowoduje, że kwotę z korekty rocznej VAT musimy zapłacić ze swoich środków, których nie ma zabezpieczonych w budżecie.

1.Jakie jest prawidłowe postepowanie w tej sytuacji?

2.Czy przenoszenie VAT na następny okres z roku na rok jest zabronione w jednostkach budżetowych, które tych zwrotów nigdy nie dostają?

3. Jaki paragraf wydatków powinien być zastosowany w sytuacji, gdyby MOSiR musiał płacić VAT z tytułu korekt z własnych środków?

Rozwiązanie: W przypadku, gdy jednostki muszą wpłacać VAT z własnych środków właściwym jest paragraf 453 Podatek od towarów i usług (VAT) zgodnie z rozporządzeniem rozporządzenie ministra finansów z 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych. Korekty podatku VAT naliczonego w latach ubiegłych oraz korekty roczne VAT za rok ubiegły po stronie wydatkowej księgowane są w klasyfikacji 750 75023 § 453).

Szczegółowe zasady związane z rozliczeniami VAT powinny być uregulowane na poziomie gminy. Nie ma jednych rozwiązań powszechnie obowiązujących. W planie kont jednostki zobowiązane są wprowadzić konto 800 analityka rozrachunki z tytułu podatku VAT służące do wyksięgowania kwoty podatku VAT naliczonego na podstawie informacji z Gminy. Najczęściej stasowane jest następujące podejście dotyczące rozliczenia korekty rocznej w jednostce.:

1. Korekta VAT naliczonego w latach ubiegłych (zmniejszenie kwoty VAT naliczonego „+”; zwiększenie kwoty VAT naliczonego „-”):

  • Wn 761 Pozostałe koszty operacyjne
  • Ma 225 Rozrachunki z budżetami

2. Wyksięgowanie kwoty VAT naliczony (zwiększenie) korekty na fundusz VAT na podstawie informacji o złożeniu korekty deklaracji VAT w Urzędzie Skarbowym:

  • Wn 800 Fundusz jednostki (w analityce VAT)
  • Ma 225 Rozrachunki z budżetami

3. Przelew podatku VAT wynikającego z korekty VAT nienależnie odliczony (zmniejszenie):

  • Wn 225 Rozrachunki z budżetami
  • Ma 130 Rachunek jednostki

Proszę też spojrzeć do wytycznych, które Państwa dotyczą, bo czasem jest tak, że Gmina finansuje taki VAT.

Jak poprawnie zastosować 0% stawkę VAT przy WDT

Problem: Mamy dostawę towaru na terenie Polski dla kontrahenta UE z Niemiec. Chciałam zafakturować dostawę z 23% VAT, ale kontrahent oświadczył, że tylko przerabia dostarczony towar na terenie Polski i w ciągu 3 miesięcy wywozi na teren Niemiec. Podobno jest możliwość podpisać oświadczenie, żeby można było zastosować stawkę 0%. Jak powinno wyglądać takie oświadczenie?

Rozwiązanie: W myśl art. 13 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, przez wewnątrz-wspólnotową dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust.1 pkt 5 ustawy o VAT, rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 ustawy o VAT na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, z zastrzeżeniem ust. 2-8.

Warunkiem jest, aby nabywca towarów był podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju. Ponadto podatnik winien posiadać dokumenty potwierdzające wywóz towarów. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatkowej 0%, pod warunkiem, że podatnik:

  • dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych (numer VAT UE), nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej;
  • przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy posiada w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiot wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju;
  • składając deklarację podatkową, w której wykazuje tę dostawę towarów, jest zarejestrowany jako podatnik VAT UE.

Tym samym w tym przypadku mamy do czynienia z WDT. Nie ma tutaj znaczenia, że podatnik wykonał usługi na towarze. Istotne jest, aby w terminie trzech miesięcy posiadać dokumenty, z których wynika, że towar został wywieziony.

Jak prawidłowo wystawić fakturę do sprzedaży ujętej na kasie fiskalnej

Problem: Prowadzimy sprzedaż wysyłkową poprzez popularne internetowe platformy sprzedażowe. Czasami zdarza się, że klient zapomina poprosić o fakturę (uzupełnić odpowiednie pola). Nie orientując się za bardzo w obecnych przepisach, żąda faktury do tego paragonu (oczywiście nie ma na nim NIP). Jak na razie trzymamy się zasady, że klient musi odesłać towar (po prostu skorzystać z prawa do zwrotu towarów zakupionych poza placówką sprzedawcy w ciągu 14 dni). Po otrzymaniu towaru robimy zwrot do paragonu i zwracamy pieniądze. Klient, jeśli chce, zamawia jeszcze raz tym razem prosząc o fakturę. Jak łatwo się domyśleć, kupujący są bardzo niezadowoleni z takiego podejścia. Tu pojawia się pytanie: Czy możemy w takiej sytuacji po prostu zrobić zwrot do paragonu i wystawić fakturę (bez ruchu towaru)? Czy są jakieś interpretacje fiskusa w tej sprawie? A co, gdy klient zauważy brak prośby o fakturę przed wysyłką towaru, ale po wystawieniu paragonu? Czy można zrobić zwrot do paragonu i wystawić fakturę?

Rozwiązanie: W przypadku sprzedaży zaewidencjonowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej potwierdzonej paragonem fiskalnym fakturę na rzecz podatnika podatku lub podatku od wartości dodanej wystawia się wyłącznie, jeżeli paragon potwierdzający dokonanie tej sprzedaży zawiera numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej.

Tyle mówią przepisy, bo odpowiedzi na całą resztą pytań niestety trzeba wyinterpretować z praktyki i całokształtu przepisów o VAT. Przepisy nie przewidują zwrotu paragonu, raz wydany jest zachowywany, a przepisy przewidują zwroty i reklamacje towarów, co skutkuje obowiązkiem ujęcia w odrębnej ewidencji zawierającej:

  1. datę sprzedaży;
  2. nazwę towaru lub usługi pozwalającą na jednoznaczną ich identyfikację i ewentualnie opis towaru lub usługi stanowiący rozwinięcie tej nazwy;
  3. termin dokonania zwrotu towaru lub reklamacji towaru lub usługi;
  4. wartość brutto zwracanego towaru lub wartość brutto towaru lub usługi będących przedmiotem reklamacji oraz wysokość podatku należnego - w przypadku zwrotu całości należności z tytułu sprzedaży;
  5. zwracaną kwotę (brutto) oraz odpowiadającą jej wysokość podatku należnego - w przypadku zwrotu części należności z tytułu sprzedaży;
  6. dokument potwierdzający dokonanie sprzedaży;
  7. protokół przyjęcia zwrotu towaru lub reklamacji towaru lub usługi podpisany przez sprzedawcę i nabywcę.

„Reklamacja” paragonu, to nie to samo, co reklamacja towaru. Oczywiście można by spróbować zastosować przepisy o oczywistej omyłce w ewidencji podatnik dokonuje niezwłocznie jej korekty przez ujęcie w odrębnej ewidencji:

  1. błędnie zaewidencjonowanej sprzedaży (wartość sprzedaży brutto i wysokość podatku należnego);
  2. krótkiego opisu przyczyny i okoliczności popełnienia pomyłki oraz dołączenie oryginału paragonu fiskalnego potwierdzającego dokonanie sprzedaży, przy której nastąpiła oczywista pomyłka.

Jak widać jednak z treści ww. ewidencji też nie przewidziano takiej sytuacji, a dotyczy ona wartości sprzedaży, a nie tego na czyją rzecz jest ona dokonywana.

Reasumując nie można wystawić nowych dokumentów „bez ruchu towaru” bo ani przepisy nie przewidują takiej możliwości i prawdopodobnie fiskus by to kwestionował. Pamiętajmy przy tym, że paragon musi być wydany razem z towarem, a tu byłby wydany daleko po tym fakcie.

Odpowiadając zaś na drugie pytanie to należałoby postąpić analogicznie jak w pierwszym przypadku. Zapisać w ewidencji omyłkę, zrobić zwrot jakby tej sprzedaży na rzecz konsumenta nie było i po prostu wystawić fakturę i wysłać towar. Wydaje się przy tym, że jeżeli nie minie jeszcze termin na wystawienie faktury zaliczkowej, to nie trzeba by było zwracać pieniędzy.

Niestety nie jest znana interpretacja dotycząca omawianego problemu, co powoduje, że podatnik tak naprawdę powinien wystąpić w tym zakresie o własną interpretację, tym bardziej, że będzie ona go wówczas chronić, o ile będzie pozytywna (albo podatnik zmieni ją w sądzie). Wszystkie 4 dotąd wydane interpretacje tego obowiązku wskazywały niestety na dość restrykcyjne podejście fiskusa.

Okiem fiskusa

Analizowana kwestia była przedmiotem interpretacji fiskusa:

  • 0114-KDIP1-3.4012.61.2020.1.ISK
  • 0111-KDIB3-2.4012.655.2019.1.SR
  • 0113-KDIPT1-3.4012.658.2019.1.JM
  • 0114-KDIP1-3.4012.399.2019.2.ISK

Czy brak NIP na fakturze wymaga wystawienia korekty

Problem: W fakturze sprzedaży wystawionej kilka miesięcy temu popełniono błąd, polegający na podaniu całkowicie błędnego NIP. Faktura została ujęta przez sprzedawcę w ewidencji VAT oraz w plikach JPK. Obecnie transakcja stanowi przedmiot sporu. Nabywca prawdopodobnie nie ujął w księgach faktury i odmawia zapłaty za nią. Upłynęło już 90 dni od terminu płatności i sprzedawca chcąc dokonać pomniejszenia podatku VAT odkrył istnienie błędu na oryginalnej fakturze. Czy w związku z wykazaniem w plikach JPK błędnego NIP, jest zobowiązany do wystawienia faktury korygującej dane formalne i przesłania jej do nabywcy? Czy taka faktura musi zostać potwierdzona przez nabywcę? Istnieje duże prawdopodobieństwo, że nabywca korekty nie podpisze. Czy sam fakt wysłania faktury korygującej będzie wystarczający, aby skorygować pliki JPK za miesiąc wystawienia faktury a w kolejnym kroku obniżenia podatku należnego w trybie "ulgi na złe długi"?

Rozwiązanie: Z art. 106j ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT wynika, że w przypadku, gdy po wystawieniu faktury stwierdzono pomyłkę w cenie, stawce, kwocie podatku lub w jakiejkolwiek innej pozycji faktury, podatnik wystawia fakturę korygującą. W świetle tego przepisu nie ulega wątpliwości, że w przedstawionej sytuacji sprzedawca ma obowiązek wystawienia faktury korygującej błędny NIP (i przekazania jej nabywcy).

Nie istnieje generalny obowiązek uzyskiwania potwierdzeń otrzymywania faktur korygujących przez nabywców. Uzyskiwanie takich potwierdzeń jest jedynie warunkiem rozliczania przez sprzedawców faktur w przypadkach, o których mowa w art. 29a ust. 13 i 14 ustawy o VAT (chyba że konieczność tą wyłączają przepisy art. 29a ust. 15 ustawy o VAT).

We wskazanym stanie faktycznym żaden z tych przypadków nie ma jednak miejsca. W konsekwencji nie będzie potrzeby uzyskiwania przez sprzedawcę potwierdzenia otrzymania faktury korygującej przez nabywcę. A zatem sama tylko wystawiona przez sprzedawcę faktura korygująca będzie stanowiła podstawę do skorygowania pliku JPK_VAT za miesiąc. Wskazany błąd nie stanowi przeszkody w skorzystaniu z ulgi na złe długi na podstawie art. 89a ustawy o VAT. Warunkiem skorzystania z tej ulgi nie jest również skorygowanie błędu, o którym mowa. W konsekwencji z ulgi na złe długi sprzedawca może w przedstawionej sytuacji skorzystać na zasadach ogólnych.

Zobacz, jak poprawnie rozliczyć zakup towarów z Chin

Problem: Jak prawidłowo rozliczyć zakup towarów z Chin pod kątem VAT? Towary zostały wykorzystane na cele działalności gospodarczej w procedurze uproszczonej i na ogólnych zasadach. Jak ująć VAT w rejestrze, jeżeli VAT należny został zapłacony na podstawie faktury od przewoźnika? Czy jest to import towarów?

Rozwiązanie: Podatnik, aby to uznać za import, powinien przede wszystkim pamiętać, że Podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne:

1) na których ciąży obowiązek uiszczenia cła, również w przypadku, gdy na podstawie przepisów celnych importowany towar jest zwolniony od cła albo cło na towar zostało zawieszone, w części lub w całości, albo zastosowano preferencyjną, obniżoną lub zerową stawkę celną;

2) uprawnione do korzystania z procedury uszlachetniania czynnego lub procedury odprawy czasowej, w tym również osoby, na które zgodnie z odrębnymi przepisami, zostały przeniesione prawa i obowiązki osoby uprawnionej do korzystania z procedury

Jeżeli podatnik nie dokonywał którejkolwiek z ww. czynności, to importu nie rozlicza i tu rodzi się pytanie, w ramach jakiej czynności tak naprawdę kupił towar. Jeżeli bowiem to jest faktura „od przewoźnika”, to powinna ona opiewać na usługę, a nie na towar – chyba że jednocześnie ten przewoźnik jest dostawcą. Jeżeli jednak to przewoźnik zakupił towar w Chinach, a nie podatnik i następnie przewiózł go i sprzedał polskiemu podatnikowi, to prawdopodobnie zostanie to przez organy skarbowe uznane za dostawę krajową, choć miejsce świadczenia tej dostawy w opisanym stanie faktycznym jest co najmniej niejasne.

Miejscem dostawy towarów jest w przypadku:

1) towarów wysyłanych lub transportowanych przez dokonującego ich dostawy, ich nabywcę lub przez osobę trzecią – miejsce, w którym towary znajdują się w momencie rozpoczęcia wysyłki lub transportu do nabywcy;

2) towarów, które są instalowane lub montowane, z próbnym uruchomieniem lub bez niego, przez dokonującego ich dostawy lub przez podmiot działający na jego rzecz – miejsce, w którym towary są instalowane lub montowane; nie uznaje się za instalację lub montaż prostych czynności umożliwiających funkcjonowanie montowanego lub instalowanego towaru zgodnie z jego przeznaczeniem;

3) towarów niewysyłanych ani nietransportowanych – miejsce, w którym towary znajdują się w momencie dostawy;

Niejasnym jest przede wszystkim to, czy mamy do czynienia z pkt 1 czy 2. Aby odpowiedzieć na pytanie trzeba by przeanalizować umowę podatnika ze sprzedawcą (kto nim jest?) i gdzie można wyinterpretować miejsce dostawy.

Sprawdź, jakie praktyczne skutki w VAT wywołuje wykup auta z leasingu

Problem: Przedsiębiorca w kwietniu wykupił samochód z leasingu. Jednak nie dotarła do niego faktura za wykup i dopiero w maju firma leasingowa wystawiła duplikat. Dodatkowo ten samochód jest zgłoszony na VAT- 26 i prowadzona jest do niego ewidencja przebiegu pojazdu. W związku z obowiązującą sytuacją epidemiologiczną w kraju, na wizytę w starostwie, aby móc dokonać rejestracji auta przedsiębiorca jest umówiony dopiero na 12 czerwca. Wobec tego, czy przedsiębiorca może dokonywać odliczeń VAT od wydatków eksploatacyjnych, skoro auto nie jest już w leasingu i nie jest wprowadzone do ewidencji? Czy od faktury za wykup można odliczyć 100% VAT, czy tylko 50%? Kiedy należy dokonać aktualizacji druku VAT-26 w Urzędzie Skarbowym?

Rozwiązanie: Prawo do odliczenia przysługuje przede wszystkim w zakresie, w jakim towary i usługi nabywane (importowane) przez podatników są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych (zob. art. 86 ust. 1 ustawy o VAT). Do wykonywania czynności opodatkowanych wykorzystywane mogą być również użytkowane przez podatników samochodów. Jeżeli zatem przedmiotowy samochód jest przez podatnika wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych, przysługuje mu prawo do odliczania VAT z faktury za wykup oraz z faktur za wydatki eksploatacyjne.

Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że umowa leasingu już się zakończyła, a samochód nadal nie został przerejestrowany na podatnika. Z przepisów VAT nie wynika, aby była to okoliczność istotna z punktu widzenia przysługiwania podatnikom prawa do odliczenia w stosunku do wydatków, o których mowa.

Wyjaśnić jednocześnie pragnę, że z punktu widzenia dokonywania pełnych odliczeń od wydatków dotyczących pojazdów samochodowych (w tym od zakupów paliwa, części oraz materiałów eksploatacyjnych) pojazdy te dzielą sią na:

  1. pojazdy samochodowe uprawniające do pełnych odliczeń ze względu na swoje cechy,
  2. pozostałe pojazdy samochodowe; pojazdy należące do tej grupy uprawniają do pełnych odliczeń, jeżeli sposób ich wykorzystywania przez podatnika, zwłaszcza określony w ustalonych przez niego zasadach ich używania, dodatkowo potwierdzony prowadzoną przez podatnika dla tych pojazdów ewidencją przebiegu, wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą (zob. art. 86a ust. 1 w zw. z art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a w zw. z art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy o VAT); pojazdy należące do tej grupy należy, co do zasady, zgłaszać naczelnikom urzędu skarbowego składając informacje VAT-26 (zob. art. 86a ust. 12 ustawy o VAT), co w istocie również stanowi warunek dokonywania pełnych odliczeń.

A zatem w przypadku pozostałych pojazdów (do których – jak wynika z treści pytania – należy samochód, o którym mowa) możliwość dokonywania pełnych odliczeń zależy od łącznego spełniania trzech warunków:

  1. warunku odpowiedniego sposobu wykorzystywania przez podatnika (tj. sposobu wykluczającego ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą),
  2. warunku prowadzenia dla tych pojazdów ewidencji przebiegu oraz
  3. warunku zgłoszenia pojazdów informacją VAT-26.

Pierwsze dwa warunki są – jak zakładam – w przedstawionej sytuacji spełnione. Odnośnie do trzeciego warunku wskazać pragnę, że w informacji VAT-26 wskazywane są, między innymi, data nabycia pojazdu (w przypadku użytkowania samochodu na podstawie umowy leasingu jest to data przyjęcia w używanie, zaś w przypadku użytkowania samochodu wykupionego z leasingu jest to data wykupu z leasingu) oraz numer rejestracyjny pojazdu. W tej sytuacji – zwłaszcza ze względu na zmianę numeru rejestracyjnego – konieczne jest ponowne zgłoszenie informacją VAT-26 przedmiotowego samochodu osobowego (jeżeli mają być od tego samochodu dokonywane pełne odliczenia).

Teoretycznie takie ponowne zgłoszenie wymaga złożenia dwóch informacji VAT-26 – pierwszej jako aktualizacji (celem wykreślenia z niej samochodu z nieaktualną datą nabycia oraz nieaktualnym numerem rejestracyjnym), drugiej jako zgłoszenia (z datą wykupu jako datą nabycia oraz aktualnym numerem rejestracyjnym). Obecnie obowiązujący wzór informacji VAT-26 nie przewiduje bowiem możliwości aktualizacji danych dotyczących zgłoszonych nią pojazdów (w drodze aktualizacji możliwe jest jedynie zgłoszenie daty zmiany wykorzystywania pojazdów, a w konsekwencji usunięcie go z listy pojazdów zgłoszonych informacją VAT-26).

W praktyce w tego typu sytuacjach dopuszcza się składanie jednej tylko informacji VAT-26 (będącej jednocześnie aktualizacją oraz zgłoszeniem nowego pojazdu). Jak czytamy bowiem czytamy w interpretacji indywidualnej dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 18 lutego 2015 r. (nr IPPP1/443-1384/14-4/AS), „(…) W przypadku zmiany numeru rejestracyjnego pojazdu zgłoszonego wcześniej na druku VAT-26, wnioskodawca powinien ponownie złożyć formularz VAT-26 zaznaczając w części A „Miejsce i cel składania informacji” zarówno poz. 6 „złożenie informacji” oraz poz. 7 „aktualizacja informacji”. W części C „Dane pojazdu samochodowego wykorzystywanego wyłącznie do działalności gospodarczej” należy wpisać poprzednio zgłoszony numer rejestracyjny samochodu (w kolumnie „h” wpisując datę dokonania zmiany), natomiast w kolejnej pozycji umieścić nowy wpis z numerem rejestracyjnym pojazdu po zmianie”.

Powyższe stanowi szczególny przypadek aktualizowania informacji VAT-26. Według mnie oznacza to, że nie ma zastosowania art. 86a ust. 12 ustawy o VAT nakazujący składanie informacji VAT-26 w terminie 7 dni od dnia, w którym poniosą pierwszy wydatek związany z tymi pojazdami, jak również art. 86a ust. 13 ustawy o VAT stanowiący, że w przypadku niezłożenia w terminie informacji VAT-26 uznaje się, że pojazd samochodowy jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika dopiero od dnia jej złożenia. Moim zdaniem przepisy te mają zastosowanie tylko w przypadku zgłaszania przez podatnika danego pojazdu samochodowego po raz pierwszy (ewentualnie po wcześniejszym wykorzystywaniu tego pojazdu do celów mieszanych).

Uważam w związku z tym, że w przedstawionej sytuacji złożenie informacji VAT-26 na wskazanych zasadach konieczne jest dopiero w związku ze zmianą numeru rejestracyjnego samochodu (najlepiej najpóźniej w terminie 7 dni od dnia zmiany). Do tego czasu dotychczas złożona przez podatnika informacja VAT-26 pozostaje aktualna, a w konsekwencji umożliwia – o ile spełnione są również pozostałe dwa warunki – dokonywanie przez podatnika pełnych odliczeń od wydatków dotyczących przedmiotowego samochodu, w tym z faktury jego wykupu.

Zastrzec jednak pragnę, że kwestia ta nie jest całkowicie oczywista. Wynika to z pewnej enigmatyczności przepisów dotyczących składania i aktualizacji informacji VAT-26, co w przypadkach takich jak omawiany rodzi problemy z ich stosowaniem.

Podstawa prawna:

Art. 2 pkt 9, art. 13, art. 15 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 1 i 4, art. 20 ust. 1 pkt 1-2, art. 29a ust. 13 i 14, art. 31a ust. 1, art. 41, art. 42 ust.1, art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 4 lit. a, art. 86a, art. 89a, art. 99 ust.  11c, art. 106b ust. 5, art. 106e ust. 5 pkt 3, art. 106j ust. 1 pkt 5, art. 111 ust. 3b, art. 146aa ust. 1 pkt 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 106 ze zm.)

§ 11a rozporządzenia ministra finansów z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz. U. poz. 1988 ze zm.).

§ 2 ust. 1 w zw. z poz. 37 załącznika rozporządzenia ministra finansów z 28 grudnia 2018 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U z 2018 r. poz. 2519).

Załącznik nr 4 rozporządzenia ministra finansów z 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1053 ze zm.).

Rozporządzenie ministra rozwoju i finansów z 13 września 2017 r. w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2020 r. poz. 342).

§ 3 rozporządzenia ministra finansów z 29 kwietnia 2019 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. z 2019 r., poz. 816 ze zm.).

wiper-pixel